സാരാഗഢി യുദ്ധം

 .. 12000 അഫ്ഗാൻ പഷ്ത്തൂണി സൈനികരെ വെറും 21 ഭാരതീയ സിഖ് സൈനികർ തടഞ്ഞു നിറുത്തുകയും അതിൽ 1400 പേരെ കൊല്ലുകയും ചെയ്ത യുദ്ധം. 

1897 സെപ്റ്റംബർ 12 ന് ബ്രിട്ടീഷ് രാജും അഫ്ഗാൻ ഗോത്രവർഗക്കാരും തമ്മിൽ

 ഉണ്ടായ യുദ്ധമായിരുന്നു സരാഗഢി യുദ്ധം. ബ്രിട്ടീഷുകാർക്ക് വേണ്ടി സിഖ് ജവാന്മാരും അഫ്ഘാനുകൾക്ക് വേണ്ടി പഷ്തൂൺ ഒറക്സായി ഗോത്രവുമായിരുന്നു എറ്റുമുട്ടിയത്.ഇന്ത്യൻ സൈന്യത്തിലെ സിഖ് റെജിമെന്റിന്റെ നാലാമത്തെ ബറ്റാലിയൻ എല്ലാ വർഷവും സെപ്റ്റംബർ 12 ന് സരഗരി ദിനമായി യുദ്ധത്തെ അനുസ്മരിക്കുന്നു.

ചരിത്രം ..

ഇന്നത്തെ പാകിസ്ഥാനിലെ സമന പർവത നിരയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന കൊഹാത്തിന്റെ അതിർത്തി ജില്ലയിലെ ഒരു ചെറിയ ഗ്രാമമാ യിരുന്നു സരഗരി.  1894 ഏപ്രിൽ 20 ന് കേണൽ ജെ. കുക്കിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യൻ സൈന്യത്തിന്റെ 36-ാമത്തെ സിഖ് റജിമെന്റ് സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു.   ഇത് പൂർണ്ണമായും ജാട്ട് സിഖുകാരാണ്.  1897 ഓഗസ്റ്റിൽ, ലഫ്റ്റനന്റ് കേണൽ ജോൺ ഹൊട്ടന്റെ കീഴിലുള്ള 36-ാമത്തെ സിഖുകാരു ടെ അഞ്ച് കമ്പനികളെ ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയുടെ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തിയിലേക്ക് (ഇന്നത്തെ ഖൈബർ പഖ്തുൻഖ്വ) അയയ്ക്കുകയും സമന ഹിൽസ്, കുറാഗ്, സംഗാർ, സാഹോപ് ധാർ, സരഗരി എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിലയുറപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.

ഈ  പ്രദേശത്തിന്റെ നിയന്ത്രണം നേടുന്നതിൽ ബ്രിട്ടീഷുകാർ ഭാഗികമായി വിജയിച്ചിരുന്നുവെങ്കിലും ഗോത്രവർഗക്കാരായ പഷ്തൂണുകൾ കാലാകാലങ്ങളിൽ ബ്രിട്ടീഷ് ഉദ്യോഗസ്ഥരെ ആക്രമിക്കുന്നത് തുടർന്നു.  അങ്ങനെ സിഖ് സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഭരണാധികാരിയായ രഞ്ജിത് സിംഗ് നിർമ്മിച്ച കോട്ടകളായ ഫോർട്ട് ലോക്ക്ഹാർട്ട് (ഹിന്ദു കുഷ് പർവതങ്ങളുടെ സമന പർവതനിരയിൽ), ഫോർട്ട് ഗുലിസ്ഥാൻ (സുലൈമാൻ റേഞ്ച്) എന്നിവയാണ് രണ്ട് കോട്ടകൾ.   കോട്ടകൾ‌ പരസ്‌പരം കാണാത്തതിനാൽ‌, ഒരു ഹെലിയോഗ്രാഫിക് കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ‌ പോസ്റ്റായി സാരഗരി  ലൂപ്പ് ഹോൾഡ് റാംപാർട്ടുകളും സിഗ്നലിംഗ് ടവറും ഉള്ള ഒരു ചെറിയ ബ്ലോക്ക് ഹൗസും ആക്കി 21 സിഖ് പട്ടാളക്കാരെ പോസ്റ്റ് ചെയ്തു.

1897-ൽ അഫ്ഗാനികൾ  പ്രക്ഷോഭം ആരംഭിച്ചു, ഓഗസ്റ്റ് 27 നും സെപ്റ്റംബർ 11 നും ഇടയിൽ പഷ്തൂണുകൾ കോട്ടകൾ പിടിച്ചെടുക്കാനുള്ള  ശ്രമങ്ങളെ പരാജയപ്പെടുത്തി.  

സെപ്റ്റംബർ 12, 1897...

1. ഏകദേശം 09:00 ഓടെ ഏകദേശം 6,000–10,000 അഫ്ഗാനികൾ സരഗരിയിലെ സിഗ്നലിംഗ് പോസ്റ്റിലെത്തുന്നു.

2.  ഫോർട്ട് ലോക്ക്ഹാർട്ടിലുള്ള കേണൽ ഹൊട്ടന് സിപായ് ഗുർമുഖ് സിംഗ് തങ്ങൾ ആക്രമണത്തിലാണെന്ന് സൂചന നൽകുന്നു.

3.  സരഗരിയിലേക്ക് തനിക്ക് അടിയന്തര സഹായം അയയ്ക്കാൻ കഴിയില്ലെന്നന്നും ഉടൻ തന്നെ അവിടെ നിന്നും പിൻമാറാൻ  ഹോട്ടൺ പറയുന്നു.

4. എന്നാൽ ശത്രു കോട്ടകളിൽ എത്തുന്നത് തടയാൻ സരഗരിയിലെ സൈനികർ അവ സാനം വരെ പോരാടാൻ തീരുമാനിക്കുന്നു.

5.  ശിപായി ഭഗവാൻ സിംഗ് കൊല്ലപ്പെടുന്നു. നായിക് ലാൽ സിങ്ങിന് ഗുരുതരമായി പരിക്കേറ്റു.നായിക് ലാൽ സിങ്ങും ശിപായി ജീവ സിങ്ങും ഭഗവാൻ സിങ്ങിന്റെ മൃതദേഹം പോസ്റ്റിന്റെ ഉള്ളിലേക്ക്  കൊണ്ടുപോയി.

6. പോസ്റ്റിന്റെ / പിക്കറ്റിന്റെ മതിലിന്റെ ഒരു ഭാഗം അഫ്ഗാനികൾ തകർക്കുന്നു.

7.  10,000 മുതൽ 14,000 വരെ പഷ്തൂണു കൾ സരഗരിയെ ആക്രമിക്കുന്നു.

8.  പഷ്തൂൺ സേനയുടെ നേതാക്കൾ സൈനികർക്ക് കീഴടങ്ങാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചു..

 

9.മികച്ച ധീരതയോടെ, ഹവിൽദാർ ഇഷാർ സിംഗ് തന്റെ ആളുകളോട് ഉള്ളിലേയ്ക്ക് പോകാൻ  നിർദ്ദേശിക്കുന്നു.

10.  യുദ്ധത്തെ ഹൊട്ടനുമായി അറിയിച്ച ശിപായി ഗുർമുഖ് സിംഗ്, അവസാനമായി

യുദ്ധമുഖത്തേക്കിറങ്ങുന്നു.  

  

11.  40 അഫ്ഗാനികളെ അദ്ദേഹം കൊല്ലുന്നു ...

12.  അവസാനം  പഷ്തൂണുകൾ അദ്ദേഹത്തെ കൊല്ലാൻ പോസ്റ്റിനു തീകൊളുത്തുന്നു..  മരിക്കുന്നതിനിടയിൽ, സിഖ് യുദ്ധവിളി (War Cry) "ബോലെ സോ നിഹാൽ, സത് ശ്രീ അകൽ!"  ("ദൈവം ആത്യന്തിക സത്യമാണെന്ന് പറയുന്ന ഒരാൾ നിത്യമായി അനുഗ്രഹിക്കപ്പെടും!").

13.ബ്രട്ടീഷ് ഇന്ത്യയുടെ കൂടുതൽ പട്ടാളക്കാർ സെപ്റ്റംബർ 13 ന് സരഗരിയിൽ എത്തി അഫ്ഗാനികളുടെ കൈയ്യിൽ നിന്നും കോട്ട ( പോസ്റ്റ് ) തിരിച്ച് പിടിക്കുമ്പോൾ   1400 ഓളം മൃതദേഹങ്ങൾ തകർന്ന പോസ്റ്റിന് ചുറ്റും കണ്ടതായി പറയപ്പെടുന്നു. 

സരഗരി യുദ്ധത്തിൽ മരിച്ച 21 സിഖ്  സൈനികരെ അക്കാലത്ത് ഒരു ഇന്ത്യൻ സൈനികന് ലഭിക്കാവുന്ന ഏറ്റവും ഉയർന്ന ധീര പുരസ്കാരമായ  വിക്ടോറിയ ക്രോസ്  (ഇന്നത്തെ രാഷ്ട്രപതി നൽകുന്ന പരം വീർ ചക്രയ്ക്ക് തുല്യമാണ് അവാർഡ്) നല്കി ബ്രട്ടീഷ് ഇന്ത്യ ആദരിച്ചു..

 ധീര പുരസ്കാരം ലഭിച്ച 21 പേരുടെ പേരുകൾ ഇവയാണ്... (ബ്രായ്ക്കറ്റിൽ സർവ്വീസ് നമ്പർ)

 ഹവിൽദാർ ഇഷാർ സിംഗ് (റെജിമെന്റൽ നമ്പർ 165)

 നായിക് ലാൽ സിംഗ് (332)

 ലാൻസ് നായിക് ചന്ദ സിംഗ് (546)

 ശിപായി സുന്ദർ സിംഗ് (1321)

 ശിപായി രാം സിംഗ് (287)

 ശിപായി ഉത്തർ സിംഗ് (492)

 ശിപായി സാഹിബ് സിംഗ് (182)

 ശിപായി ഹിര സിംഗ് (359)

 ശിപായി ദയാ സിംഗ് (687)

 ശിപായി ജീവൻ സിംഗ് (760)

 ശിപായി ഭോല സിംഗ് (791)

 ശിപായി നാരായൺ സിംഗ് (834)

 ശിപായി ഗുർമുഖ് സിംഗ് (814)

 ശിപായി ജീവൻ സിംഗ് (871)

 ശിപായി ഗുർമുഖ് സിംഗ് (1733)

 ശിപായി രാം സിംഗ് (163)

 ശിപായി ഭഗവാൻ സിംഗ് (1257)

 ശിപായി ഭഗവാൻ സിംഗ് (1265)

 ശിപായി ബൂട്ടാ സിംഗ് (1556)

 ശിപായി ജീവൻ സിംഗ് (1651)

 ശിപായി നന്ദ സിംഗ് (1221)